Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Fiziksel Jeodezi HRT319124200
ÖnkoşullarYok
YarıyılGüz
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu @ Harita Mühendisliği Lisans Programı
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimHarita Mühendisliği Bölümü
Dersin KoordinatörüCÜNEYT AYDIN
Dersi Veren(ler)CÜNEYT AYDIN
Asistan(lar)ı
Dersin AmacıJeodezinin sorununun yalnızca fiziksel yeryüzü üzerinde ölçülen parametreler yardımıyla yeryuvarı elipsoidini belirlemek değil, bunun yanında yeryuvarının iç gravite alanını zamanın bir fonksiyonu olarak belirlemek olduğunu vurgulayarak bu problemin geometrik (yeryuvarının biçimi) ve fiziksel (gravite alanı) boyutlarını birleştiren kuramı vermek.
Dersin İçeriğiPotansiyel kuramının temelleri; Yeryuvarının ölçüsünün geometrik yöntemleri, jeodezik koordinat sistemleri, astronomik jeodezi, astro-jeodezik yöntemler ile jeoitin belirlenmesi, çekül sapmalarının sıklaştırılması, elipsoidin belirlenmesi; Yeryuvarının ve yer ağırlık alanının gravimetrik belirlenmesi, Birinci yaklaşıklı yeryüzü, yükseklik anomalisi, fiziksel jeodezinin temel denklemi, Stokes formülü, gravimetrik çekül sapması.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • Işık, B, Fiziksel Jeodezi, YTÜ L. Ders Notları.
  • Işık, B, Soru ve Yanıtlar ile Fiziksel Jeodezi, YTÜ L. Ders Notları.
  • Heiskanen W.A. ve Moritz H., (1967). Physical Geodesy, Freeman, San Francisco, London; Çeviren: Gürkan, O., (1984), Fiziksel Jeodezi, KTÜ Matbaası, Trabzon.
  • Hofmann-Wellenhof, B. ve Moritz, H., (2006). Physical Geodesy, Second Edition, Springer, Wien-Newyork.
  • Torge, W., (2001). Geodesy, 3rd Edition, Walter de Gruyter, Berlin.
  • Tuğluoğlu, A., (1984). Potansiyel Kuramı, Yıldız Üniversitesi Yayınları, Sayı 171, Yıldız Üniversitesi Matbaası, İstanbul.
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Öğrenciler yerin gravite alanını küresel harmonik açınım biçiminde tarif eder.
  2. Yerin şeklini gravite eşitliklerini kullanarak tanımlar.
  3. Yüksekliği gravite alanının bir fonksiyonu olarak ele alır ve yüksekliğin tarifini yapar.
  4. Jeopotansiyel yükseklikten herhangi bir sistemdeki yüksekliğe geçer.
  5. Nivelman işlemine dinamik ve ortometrik düzeltmeler getirerek, ortometrik yükseklik hesaplar.
  6. Global gravite alanı modelleri ile çalışarak, gravite anomalisi, gravite bozukluğu, jeoit yüksekliği vb. jeopotansiyel büyüklükleri mekansal alanda gözler.
  7. Gravimetrik ve astrojeodezik yöntemle jeoit yüksekliği ve farkını elde eder.
  8. Jeoit belirleme yöntemlerini bir bütün olarak ele alır ve geometrik yöntemle yerel ölçekte jeoit belirleme işlemini yapar.

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Jeodezinin tanımı ve bölümlendirilmesi, Jeodezinin sorunu, Newton çekim yasası, Çekim kuvvetinin vektörel gösterilişiDers notları
2Yeryuvarının gerçek gravite alanı, potansiyel kavramı, Dolu bir cismin potansiyel fonksiyonu, Laplace denklemiDers notları
3Yeryuvarının gerçek gravite potansiyeli, Jeopotansiyel yüzeyler ve çekül eğrileri, Normal gravite alanıDers notları
4Doğal ve model ortak (dik ve eğri) koordinat sistemleri, Doğal yerel ve model yerel (dik ve kutupsal) koordinat sistemleriDers notları
5Astronomik jeodezinin konusu, Astro-jeodezik çekül sapması ve hesabı, Yatay açıların elipsoit yüzeyine indirgenmesiDers notları
6Ölçülen uzunlukların elipsoit yüzeyine indirgenmesi, Başucu uzaklığının elipsoit normaline indirgenmesi ve trigonometrik yükseklik belirlemesi, Jeoit belirleme yöntemleriDers notları
7Astro jeodezik yöntemler ile jeoitin belirlenmesi (astronomik nivelman), Çekül sapmalarının interpolasyon yöntemleri, Başucu açısı ölçümleri ile sıklaştırma, Torsiyon terazisi, Gravimetrik yöntem (Astro-gravimetrik nivelman)NA
8Topoğrafik izostatik interpolasyon, Astro-jeodezik sistemlerin yöneltilmesi ve elipsoitin belirlenmesiDers notları
9Ara Sınav 1
10İki nokta arasındaki uzaklığın tersinin seriye açılması (Legendre polinomları), Laplace denkleminin küresel koordinatlar ile İfadesi ve çözümü Küresel fonksiyonların tanımı, Laplace küresel fonksiyonları, Legendre küresel fonksiyonları, Potansiyel kuramının sınır-değer problemleriDers notları
11Nivo sferoidi, Birinci yaklaşıklıklı yer yüzeyi (Tellüroit), Yükseklik anomalileri / Ara sınav 2Ders notları
12Fiziksel jeodezinin temel denklemiDers notları
13Stokes integral formülü, Gravimetrik çekül sapması (Vening Meinesz integral formülü)Ders notları
14Ağırlık ivmesinin indirgemesi, Serbest hava indirgemesi, Yükseklik kavramı ve bilimsel yüksekliklerDers notları
15Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ödev
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar260
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati132
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması133
Derse Özgü Staj
Ödev
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)120
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)120
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok